Du ký trên đất nước Chùa Tháp

Vương quốc Campuchia khác xa với gì tôi biết ở tất cả mọi mặt. Những gì tôi đi thấy và cảm nhận vượt quá nhiều lần mong ước của tôi. Tôi đã đi hết ngạc nhiên này tới ngạc nhiên khác ở Campuchia và đỉnh điểm là sự sửng sốt đến nghẹn thở khi tôi đến Angkor. Angkor là niềm tự hào của Campuchia. Nếu chưa đến Campuchia chưa chiêm ngưỡng Angkor thì cũng có nghĩa là tôi đã bỏ lỡ cơ hội được tận mắt ngắm nhìn một kỳ quan vĩ đại của thế giới.

 Viễn du ở một bầu trời khác

Từ thành phố Hồ Chí Minh đi đường bộ sang thủ đô Phnôm Pênh (vương quốc Camphuchia) dài 250 cây số qua cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh- Việt Nam) và cửa khẩu Bavet (tỉnh Svay Rieng- Campuchia). Lệ phí làm visa vào Campuchia mất 20USD với hạn lưu trú tại đất nước này là 1 tháng. Mới nhìn thấy cửa khẩu Bavet thôi đã nhận ra kiến trúc đặc trưng của Campuchia với màu vàng đỏ đao cong hình rồng và tháp nhọn rồi. Tôi biết lúc này tôi đang ở một bầu trời khác lạ lẫm và hứa hẹn nhiều kỳ thú.

Ngay tại cửa khẩu Mộc Bài của nước ta và cửa khẩu Bavet của Campuchia có hàng chục cô gái trẻ “buôn tiền” người Việt. Thấy khách là mời không đổi thì thôi không nài ép. Giá ở đâu cũng như nhau. Người mua người bán đều thực lòng. Những người này chủ yếu là đổi tiền Việt ra tiền Riel hoặc đổi đô lẻ. Nội địa Campuchia chỉ tiêu tiền Riel và đô la Mỹ. Thanh toán tiền khách sạn bằng “đô” thuê xe ô tô xe túc túc xe ôm bằng “đô” uống nước ăn cơm cũng bằng “đô” mua hoa quả bằng “đô”...

 

Tỉ giá hiện nay là 1 triệu đồng Việt Nam ăn 240.000 tiền Riel. “Mỗi ngày đổi được bao nhiêu tiền?”- tôi hỏi Hường một cô gái đổi tiền còn rất trẻ trông có vẻ hiền lành tóc khét mùi nắng và tay chân còn lóng ngóng như thể vẫn đang bước trên bờ ruộng. “Khoảng 8-12 triệu. Tùy hôm” “Lãi nhiều không?”. “Mỗi triệu đồng lãi được 5.000- 10.000 Riel. Vào sâu nội địa Campuchia 1 triệu chỉ được 200.000 Riel vì thế khách Việt ngày càng đổi tiền ở cửa khẩu nhiều hơn sống cũng ổn”. Hường vừa trả lời tôi vừa quày quả bước đến chỗ 1 đoàn khách mới đang chờ làm thủ tục.

 

Sát cửa khẩu Bavet là một dãy casino khách sạn nhà hàng sang trọng và chỉ độ vài chục cây số nhà cửa đông đúc. Còn thì càng vào sâu nội địa vương quốc này dân cư càng thưa thớt. Chỉ rất ít nhà ở bám sát mặt đường. Những thửa ruộng khô nẻ bạc phơ bạc phếch chạy ngút ngàn. Lơ thơ vài bụi cây dại và cây thốt nốt cao ngẳng gầy guộc già cỗi ngoài ra chẳng có cây cối gì. Những đàn bò trắng gầy giơ xương cần mẫn nhai lại trên những cánh đồng trơ trụi vài gốc rạ khô đến mức có thể tự bốc cháy được. Đồng ruộng của Campuchia bạc màu một phần vì chủ yếu nước tưới sử dụng từ những ao hồ tự nhiên chứ không có hệ thống tưới tiêu hoàn chỉnh. Nông dân Campuchia chỉ làm 1 vụ mùa nhờ vào phù sa nước sông lên mùa mưa lũ. Vì thế cuộc sống của họ nói chung nghèo nàn nhàn rỗi.

 

Đoạn đường dài 170 km từ cửa khẩu Bavet tới thủ đô Phnôm Pênh phải qua bến phà Niếc Lương nối 2 bờ của sông Mêkong. Thị trấn nhỏ gần bến phà này cũng có nhiều gia đình người Việt sinh sống.

Trên suốt chặng đường dài mấy trăm cây số tới Phnôm Pênh đường nhựa rộng thênh thang phẳng lì ngùn ngụt ô tô xe máy chạy ngược chiều. Đường quốc lộ ở Campuchia thì rộng rãi đẹp đẽ nhưng lề đường và đường nhánh thì toàn bằng đất nên xe đi đến đâu bụi vẫn cuốn theo mù mịt đến đó. Xe máy thì đèo 3 người 4 người 5 người. ô tô thì còn khủng khiếp hơn. Xe 12 chỗ có thể chở đến 50-60 người. Người và người người và hàng hóa chồng chất lên nhau. Trong xe người ngồi úp thìa vào nhau trên thùng xe người và hàng ngất ngư chen chúc đi ngược nắng ngược gió. Bất kỳ chỗ nào ngồi được là ngồi bất kỳ chỗ nào bám được là bám. Chỉ riêng cái thùng sau của xe hơi 4 chỗ cũng chứa được 4 người thậm chí còn thêm cả cái xe đạp.

 

Cùng chuyến xe tới Phnôm Pênh với tôi có chị Kim Lan chị là một cô giáo người Campuchia gốc Việt đang dạy học ở Phnôm Pênh. Gia đình chị sang Campuchia sinh sống từ sau năm 1975. Chị bảo chúng tôi thật may mắn khi tới Campuchia thời gian này. Đây đang là những ngày tết chính của Campuchia- tết Chol Thnam Thmay của dân tộc Khme. Mà trong tổng số 13 5 triệu dân thuộc 24 tỉnh thành phố của Campuchia thì có tới 93% là người Khme khoảng 5% là người Việt còn lại là các dân tộc khác.

Năm nay tết của người Campuchia vào những ngày 14 15 16 tháng 4 nhưng từ cách đây cả tháng người dân đã ăn tết. Trước và sau tết cũng là mùa cưới vì thế đâu đâu trong các xóm làng phố phường trên đất nước Campuchia cũng rộn vang tiếng hát tưng bừng những điệu múa và té nước hất phấn thơm vào người đi đường. Ban đầu tôi rất ngạc nhiên không hiểu sao trên đường người nào quần áo cũng ướt sũng mặt chát phấn trắng bệch nhưng họ cười đùa không ngớt và đầy vẻ mãn nguyện. Họ đều tin rằng càng được hất phấn và té nước nhiều vào người thì sẽ càng được chúc phúc nhiều càng gặp nhiều may mắn trong năm.

 

 

Angkor- “đến một lần rồi chết”

 

Thực ra có 1 câu khẩu hiệu quảng bá du khách tới Angkor là “Hãy đến thăm Angkor và đừng chết” nhưng Angkor kỳ vĩ xứng đáng là một nơi mà người ta mong ước đến chiêm ngưỡng nó một lần trong đời. Angkor thuộc thành phố Siem Riep cách thủ đô Phnôm Pênh hơn 300km. Quần thể kiến trúc đô thị đền đài vĩ đại Angkor gồm 600 công trình nằm rải rác trong rừng rậm rộng 60km2 năm 1992 được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Lăng tẩm đền đài mang đậm chất huyền thoại này được hình thành từ việc huy động toàn bộ sức mạnh vương quyền và vắt kiệt sức dân. Vua Giaiavacman II bắt đầu cho xây dựng Angkor vào thế kỷ IX đánh dấu thời kỳ huy hoàng nhất của dân tộc Khme. Đến thế kỷ XII vua Giaiavacman VII sau khi cho xây dựng Bayon khu đền kỳ lạ nhất lãng mạn nhất và giàu sức sáng tạo nhất của con người đã đánh dấu chấm hết cho triều đại Angkor.

 

 

Hai khu vực kiến trúc đặc trưng nhất độc đáo nhất hoành tráng nhất ở đây là Angkor Wat (kinh đô chùa) và Angkor Thom (kinh đô lớn). Angkor Thom là công trình đồ sộ nhất với hàng chục tòa thành. Hạt nhân của mỗi đô thị là một ngôi đền trung tâm trên một mặt bằng hình vuông dạng đền núi mô hình núi vũ trụ Meru từ đó tỏa ra 4 hướng Đông- Tây- Nam- Bắc.

Đa số các quần thể đền núi ở Angkor Thom đều được xây dựng theo hình Kim Tự Tháp 3-5 bậc với 5 tháp trên đỉnh. ở đường dẫn tới trung tâm tháp có hình các con sư tử voi và rắn thần Naga. Tại nhiều diễn đàn khoa học quốc tế nhiều ý kiến cho rằng việc gia công và vận chuyển hàng triệu khối đá sa thạch kích cỡ lớn và sắp đặt chúng theo hình mái vòm hoặc thể xây với độ vững chãi hầu như không suy suyển qua nhiều thế kỷ là những kỳ công dường như không phải của con người và đến giờ vẫn chưa lý giải được.

Kỳ ảo và huyền diệu nhất Angkor Thom là đền núi Bayon được Giaiavacman VII xây dựng vào thế kỷ XII. Trước khi vị vua này lên ngôi thì vương quốc Angkor đang bị quân Chàm đánh phá dữ dội. Sau khi giành lại đất nước từ quân đội Chàm vua Giaiavacman VII cho xây dựng tường thành  bằng đá cao 8m hào rộng 100m để bảo vệ đô thành. Từ tường thành có 5 cửa vào bên trên các cửa ra vào là các tháp có hình mặt người 2 bên vào Angkor Thom là 54 pho tượng lớn ôm ngang thân con rắn vĩ đại bên trái là các vị thần bên phải là các quỷ.

 

Bayon có 54 tháp lô nhô như 1 rừng đá trên mỗi tháp có 4 hình mặt người tạc theo các huyền thoại của nhà Phật tai nghe 4 phương mắt nhìn 8 hướng đang mỉm cười huyền bí. Người ta nói rằng 216 nụ cười Bayon đều là gương mặt và nụ cười của vua Giaiavacman VII. Và theo tính toán của một nhà điêu khắc người Pháp để chạm khắc tất cả những hình bằng đá ở Bayon thì phải có 1.000 nhà điêu khắc giỏi làm việc chuyên cần trong 20 năm. Bayon vì thế đã bừng lên rực rỡ đến mê hồn trong thời đại huy hoàng của Angkor của lịch sử kiến trúc và nghệ thuật Khme.

 

Cùng ngắm một hoàng hôn

Angkor kỳ vĩ đã từng bị lãng quên bị phủ bởi những cánh rừng già nhiều trăm năm. Mãi tới năm 1860 ông Henri Mouhut một người Pháp ưa mạo hiểm đã phát hiện ra những công trình này. Từ đó đến nay hàng nghìn nhà khảo cổ và hàng triệu khách du lịch đã tìm đến đây để tiếp tục chiêm ngưỡng và khám phá các đền đài lăng tẩm bí ẩn khác. Mỗi chiều những con người vẫn với ánh mắt ngưỡng mộ tiền nhân trước những tuyệt tác vĩ đại lại nắm tay nhau lên núi Bakheng ngắm mặt trời lặn ở phía Biển Hồ.

 

 

Chất chứa trong không gian trong nắng trong gió là những dòng chảy văn hóa âm thầm nhưng mạnh mẽ. Mặt trời rót những giọt nắng cuối cùng của ngày trong và vàng óng như mật ong. Gió kiêu hãnh luồn qua những đền đài cổ kính. Những cánh rừng mênh mông ánh lên vời vợi. Hàng nghìn con người trên trung tâm một đền núi hình búp sen đông đúc nhưng vẫn nghe rõ tiếng thở của nhau...

Bởi vì họ đang chung một hoàng hôn!

Hà Nội- Siêm Riệp 4.2007

viết sơn

góp ý

em kg phải trong nghề kiến trúc nhưng những điểm nhìn của em là rất tuyệt
rất trân trọng

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'1593','ja3t5lrjcggkm1hmmpff691536','0','Guest','0','54.198.52.82','2018-09-21 05:16:20','/a15171/du-ky-tren-dat-nuoc-chua-thap.html')